Het Franse arbeidsrecht
De Franse werkmentaliteit is heel anders dan wij gewend zijn in Nederland.
Ik zou kunnen uitweiden over het kusgedrag op de werkvloer, de kortere werkweek en de lange lunchpauzes maar er zijn meer belangrijke verschillen te benoemen ten opzichte van de Nederlandse werkgever.
Ga je voor een Franse werkgever werken? Dit wil je weten voordat je jezelf op de Franse werkvloer stort!
De arbeidsovereenkomst
In de Franse arbeidsovereenkomst "contrat du travail" worden alle afspraken tussen de werkgever en de werknemer vastgelegd.
Het bevat informatie over de functie, het salaris, de werktijden en de arbeidsvoorwaarden.
Er zijn verschillende soorten arbeidsovereenkomsten waaronder de arbeidsovereenkomst voor bepaalde tijd Contrat à Durée Déterminée (CDD) en de arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd Contrat à Durée Indéterminée (CDI)
Contrat à Durée Déterminée (CDD)
Een Contrat à Durée Déterminée of CDD is een tijdelijke arbeidsovereenkomst tussen een werkgever en een werknemer, waarin de duur van het contract vooraf is bepaald.
Contrat à Durée Indéterminée (CDI)
Een Contrat à Durée Indéterminée of CDI is een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd tussen een werkgever en een werknemer, waarin de duur van het contract niet vooraf is vastgesteld.
Werkuren
De standaard werkweek bedraagt 35 uur, verdeeld over 5 dagen.
Overwerken is toegestaan maar is wél onderworpen aan strikte regels.
Wettelijk minimum loon
In Frankrijk wordt het nationale minimum loon aangeduid als het Salaire Minimum Interprofessionnel de Croissance (SMIC)
In Frankrijk wordt het wettelijk minimumloon (over alle sectoren heen) enkel verhoogd in functie van de inflatie.
Op 1 januari 2026 is het minimum bruto uurloon in Frankrijk €12,02
Bruto, op maandbasis (35 uur per week) €1823,03
Ter vergelijking,
Op 1 januari 2026 is het minimum bruto uurloon in Nederland €14,71
Het bruto minimum uurloon ligt €2,69 lager in Frankrijk
RTT dagen
Frankrijk kent een arbeidstijdsduurverkorting, de RTT dagen.
Het aantal RTT dagen wordt vastgelegd in de Franse arbeidsovereenkomst.
Werk je in plaats van 35 uur per week 37 uur per week dan bouw je 2 uur RTT per week op.
De opgebouwde RTT uren moeten in het lopende jaar opgenomen worden.
Lukt het niet om de RTT dagen tijdig op te nemen? De werkgever kan een verzoek indienen waarin hij afspreekt dat je de RTT dagen binnen een bepaalde termijn in het nieuwe jaar opneemt. Neem je de RTT dagen niet op tijd op dan zullen ze vervallen.
Vakantiedagen
Een Franse werknemer heeft recht op 30 vakantiedagen per jaar, het vakantiejaar loopt van 1 juni tot 31 mei.
De vakantiedagen moeten eerst opgebouwd worden, je moet dus eerst een jaar werken voordat je vakantiedagen op kunt nemen.
Soms is het wel mogelijk om, in overleg met de werkgever, onbetaald verlof op te nemen. kun je in overleg met de werkgever wel onbetaald verlof opnemen.
De werkgever betaald alleen de gewerkte dagen uit, vakantiedagen worden vanuit Congé Payé uitbetaald.
Als je vakantie opneemt dan is het belangrijk dat de werkgever dit tijdig doorgeeft aan Congé Payé.
Werk je parttime?
Een parttimer ontvangt (net als een fulltime medewerker) 30 vakantiedagen per jaar máár als je vakantiedagen opneemt dan worden er extra dagen ingehouden. Dit systeem wordt toegepast om ervoor te zorgen dat je naar ratio het aantal vakantiedagen krijgt waar je als parttimer recht op hebt.
Bijzonder verlof
In Frankrijk garandeert de Arbeidswet (Code du Travail) uitgebreide rechten op verlof voor werknemers.
Code du travail zorgt ervoor dat werknemers toegang hebben tot verschillende soorten verlof om tegemoet te komen aan persoonlijke behoeften, gezondheidssituaties en gezinsverantwoordelijkheden.
Zo zijn er regelingen met betrekking tot het zwangerschapsverlof, vaderschapsverlof, ouderschapsverlof, rouwverlof, verlof voor familiegebeurtenissen (huwelijk, verhuizing of ziekte van een kind) en sabbatical verlof (werknemers kunnen recht hebben op langdurig onbetaald verlof om persoonlijke redenen)
Vakantietoeslag
In Frankrijk wordt géén jaarlijkse vakantietoeslag van 8% uitbetaald zoals wij dat kennen in Nederland.
Sterker nog, in Frankrijk wordt helemaal geen vakantiegeld uitgekeerd.
Vakantiedagen worden uitbetaald door Congé Payé en je houdt daar netto iets meer aan over.
Ziekteverzuim
Jezelf ziek melden? Dan moet je wel even langs de huisarts om een bewijs te vragen. Bij een ziekmelding ben je namelijk verplicht om binnen 48 uur een bewijs van je ziekmelding door te sturen aan de werkgever.
Zo'n bewijs noem je een justificatie, de huisarts schrijft een justificatie voor als dat dit nodig is.
Ben je langer dan 15 dagen ziek? Dan spreken we van een werkonderbreking.
In het geval van een werkonderbreking ontvang je een Arret de Travail van de huisarts. Als de huisarts je in 3 delen een ziekmelding op papier heeft gegeven, dan moet je deel 1 en 2 binnen 48 uur naar de medische dienst van je primaire ziekenfonds (CPAM) sturen en deel 3 naar de werkgever. Dit document wordt gebruikt om het CPAM en de werkgever op de hoogte te stellen, zodat je een vergoeding kunt krijgen. Het ziekenfonds neemt de betalingen over, de eerste drie ziektedagen zijn (in de meeste gevallen) voor eigen rekening.
Als je onverhoopt langdurig ziek wordt in Frankrijk dan kan dit snel financiële gevolgen hebben.
De dagvergoeding die je ontvangt tijdens je ziekteverlof is gelijk aan 50% van je basis dagloon. Dit wordt berekend op het gemiddelde van de brutolonen van de laatste 3 maanden voorafgaand aan je werkonderbreking (12 maanden in het geval van een seizoensgebonden activiteit)
Bijvoorbeeld: bij een salaris van €75 per dag is je vergoeding €37,50 bruto per dag.
De onderneming kan onderworpen zijn aan een collectieve arbeidsovereenkomst voor de beroepssector die ervoor zorgt dat je volledige of gedeeltelijke loon behouden blijft tijdens je ziekteverlof. Het kan ook zijn dat zij binnen de onderneming een interne overeenkomst heeft gesloten die in dit onderhoud voorziet, de zogenaamde subrogatie. Je kunt dit navragen bij de salarisadministratie van je onderneming.
Ticket Restaurant
Werkgevers die tegemoet willen komen aan de stijgende voedselprijzen kunnen de werknemer tegemoet komen met een maaltijdcheque.
De ticket restaurant is een werkgeversbijdrage die volledig vrijgesteld is van sociale lasten (mits de verhouding van de werknemersbijdrage blijft voldoen aan de gekende wettelijke bepalingen)
De maaltijdcheque wordt bij veel restaurants, bakkers en supermarkten geaccepteerd. Het bedrag moet in één keer besteed worden en kan niet gebruikt worden voor de aankoop van alcohol en tabak.
Sinds 2025 zijn er een aantal veranderingen doorgevoerd met betrekking tot de acceptatie van de maaltijdcheques.
Jaaropgave
In Frankrijk ontvang je geen jaaropgave.
Alle gegevens die je nodig hebt voor de Franse aangifte inkomstenbelasting staan vermeld op de salarisstrook van december.
Pensioen
Via de Franse werkgever wordt er pensioen opgebouwd, de pensioenpremie wordt ingehouden op het salaris.
Er is de afgelopen tijd veel te doen geweest over de pensioenleeftijd in Frankrijk. De pensioenleeftijd is op dit moment 62 jaar maar deze leeftijd zal in de komende jaren geleidelijk aan verhoogd worden naar 64 jaar.
Frankrijk kent geen AOW zoals wij dat in Nederland kennen.
Voor elk jaar dat je als Nederlander in het buitenland woont wordt je met 2% gekort op je Nederlandse AOW.
Het pensioen dat je in Nederland hebt opgebouwd blijft behouden.
Woon je in Frankrijk en ontvang je een pensioen vanuit Nederland? Let er dan goed op dat de loonheffing correct wordt toegepast. Je bent belastingplichtig in het land waar je woont en werkt dus Frankrijk moet de loonheffing inhouden.
Zorgverzekering
Vanuit de werkgever een Assurance Maladie afgesloten, deze basis zorgverzekering dekt een deel van medische behandelingen, medicijnen en ziekenhuisopnames. Via de werkgever kan ook een mutuelle (een aanvullende zorgverzekering) afgesloten worden om hiermee de kosten te dekken die niet door de basis zorgverzekering worden vergoed. Voor werknemers is dit heel aantrekkelijk omdat de werkgever hieraan mee betaald. De kosten voor de zorgverzekering worden op het salaris ingehouden.
Ontslag
Ontslag is in Frankrijk onderworpen aan strikte regels. Werknemers moeten een geldige reden hebben om een werknemer te ontslaan. Er is een procedure van toepassing waaraan de werkgever zich aan moet houden. Afhankelijk van de reden van het ontslag kan de werknemer recht hebben op een ontslagvergoeding en in aanmerking komen voor een werkeloosheidsuitkering.
Samenvatting
Zoals je ziet zijn er een aantal belangrijke verschillen ten opzichte van het Nederlandse arbeidsrecht.
De kortere werkweek, het lagere bruto minimum uurloon en het vervallen van het vakantiegeld zijn zeker iets om rekening mee te houden als je voor een Franse werkgever gaat werken. Het aantal vakantiedagen én de regeling met betrekking tot de zorgverzekering zijn daarentegen wel heel aantrekkelijk.